Auschwitz-Birkenau Toplama Kampı

Merhabalar sevgili coologger okurları. Bugün sizlerle birlikte Auschwitz(Oswiecim)’deyiz. Bu Polonya serimizin son yazısı olacak (Diğer yazılar için bu linke tıklayın). Auschwitz-Birkenau Toplama kampından biraz bahsedeceğiz. Öncelikle buraya nasıl geldiğimizi ve genel olarak turda bulunan şeylerden bahsedeceğim (Ayrıca birkaç küçük hikayeden de youtube videosunda bahsedeceğim. Ona da bakmanızda fayda olur). Sonra da tarihin karanlık sayfalarına birlikte bakacağız. Biraz tarihinden bahsedip ve birkaç fotoğraf paylaşıp yazıyı bitireceğiz. Hani anlatılmaz, yaşanır derler ya. İşte burası da öyle bir yer. Hazırsanız başlayalım.

Nasıl Ulaşırım? Nasıl Giderim? 

Ben Krakow’dayken hostelde yer alan turlara bakmıştım ve oradan karar vermiştim. 110 zloty ödemiştim tur için. Şu anda 140- 150 TL’lik bir fiyata geliyor bu para.  Günübirlik bir turdu. Sabah 9’da hostel önünden servis arabasına binip, Krakow’da bulunan diğer hostel veya hotelde olan kişileri alıp gitmiştik.  70 km’lik bir mesafe var Krakow- Oswiecim arası ve yaklaşık 1.5 saat sürüyor. Yolculuk fena değildi. Klimalar açıktı. Yaklaşık  17- 18 kişilik minibüse (Mercedes Sprinter) 10 kişi bindiğimiz için rahat geçti hem gidişte hem de dönüşte. Paketin içinde sandviç ve içecek de dahildi giderken. Zaten vardığınızda önce bir otoparkta indiriyorlar sizi. Oradayken ihtiyaçlarınızı giderebiliyorsunuz. Sonra da tur rehberiniz diğer gelen turistlerle birlikte sizi kampa doğru götürüyor. Burada tur rehberi yönlendirici konumunda. Yani toplama kampını gezerken size o anlatmıyor. Sadece ne yapmanız gerektiğini, kaçta buluşulacağını, hangi yasakların olduğu gibi şeylerden bahsediyor. Bir nevi takım lideri görevini üstleniyor. Size önerim buraya turla gelmeniz. Tur ile gelmenizin en büyük avantajı  sizi kapınızın önünden alıp, kapınızın önüne bırakmasıdır diyebilirim ulaşım açısından. Gezme açısından ise ingilizce rehberinizin olması çok büyük bir avantaj. Başka yol yok mu buraya gelmek için? Elbette ki  var. Diğer alternatifler için lütfen bu linke tıklayın. 

Kampa varıyoruz. Burada bizi başka bir rehber karşılıyor. Asıl anlatacak kişi. Çeşitli dillerde turlar var ama türkçe bir opsiyon değil bu diller arasında. Biz zaten ingilizce tura katıldığımız için çok da bir şey fark etmiyor. Çeşitli güvenlik kontrolünden geçiyoruz ve en sonunda kulaklığımızı, bir nevi telsizimizi alıyoruz ve turumuza başlıyoruz. Tur rehberi gerçekten çok iyiydi. Zamanında dedesi orada öldürülmüş olan bir Polonyalıydı ve bize en büyük istediğinin bu insanlık ayıbının bir daha yaşanmaması için tüm dünyaya duyrulmasıydı. Biz de buna katkıda bulunabilmek için bu yazıyı yazıyoruz. Gerçekten insanın değerini burada çok iyi anlıyorsunuz. Olaylar, yaşananlar… gerçekten çok üzücü ve hayret edici… Eğer rotanız bu taraflara düşerse mutlaka ama mutlaka buraya gidin ve insanlığın ne kadar gözünün kararabileceğine burada şahit olun.

 

Kamp ile ilgili bilgiler…

KAMP TARİHİ 

Tüm dünyada, Auschwitz terör, soykırım ve Holokost’un bir simgesi haline geldi. 1940 yılında, Naziler tarafından Üçüncü Reich’e eklenen bir Polonya kenti olan Oswiecim’in banliyölerinde kurulmuştur. Kurulan şehrin önce adı Konzentrationslager Auschwitz (Auschwitz Toplama Kampı) adı oldu ve sonradan da  Auschwitz olarak değiştirildi.

Holokost: Holokost (Yunanca: ὁλόκαυστος holókaustos: hólos, “bütün” ve kaustós, “yanmış”), Nazi Soykırımı, Yahudi Soykırımı ya da Ha-Shoa(İbranice: השואה “felaket”); Adolf Hitler liderliğindeki Nazi Partisi’nin yönettiği Nazi Almanyası döneminde, işgal edilen sınırlar içerisindeki yaklaşık altı milyon Yahudi’nin (kaynaklara göre bu ölü sayısı değişir) sistemli bir şekilde öldürüldükleri soykırım.

Kampın kurulmasının doğrudan nedeni, Polonyalıların kitlesel tutuklamalarının mevcut “yerel” cezaevlerinin kapasitesinin ötesine geçmesiydi. Polonyalıların ilk nakliyesi, 14 Haziran 1940’da Tarnów hapishanesinden KL Auschwitz’e ulaştı. İlk olarak, Auschwitz, Nazilerin 1930’ların başlarından beri kurduğu tipte bir toplama kampı olacaktı. 1942’de bu rolde başlayıp ölüm kamplarının en büyüğü olduğunda bile, hala toplama kampı olarak da işlev görüyordu.

Kadınların ve çocukların uyuduğu tahta yataklar…

KAMPIN BÖLÜMLENDİRİLMESİ

İlk ve en eski, daha sonra “Auschwitz I” olarak bilinen “ana kamp” (mahkumların sayısı 15.000 civarındaydı, bazen 20.000’in üzerine çıktı), eski Polonya kışlalarının yerine ve çevresindeki araziye kuruldu.

İkinci kısım, “Auschwitz II” olarak da bilinen Birkenau kampıydı (1944’te 90.000’in üzerinde esir tutuldu). Bu, Auschwitz kompleksinin en büyük kısmıydı. Naziler 1941’de Oswiecim’den üç kilometre uzaklıktaki Brzezinka köyünde inşa etmeye başladılar. Polonyalı sivil nüfus tahliye edildi ve evlerine el konulup yıkıldı. Kitle imha aygıtının büyük kısmı Birkenau’da inşa edildi ve kurbanların çoğu burada öldürüldü.

Esirleri köle işçiler olarak kullanan 40’tan fazla alt kampanya , ​​1942-1944 yılları arasında başta Alman sanayi tesisleri ve çiftlikleri olmak üzere çeşitli türlerde kuruldu. Bunların en büyüğü Buna (Monowitz, on bin mahkum buradaydı) olarak adlandırıldı ve 1942’de Auschwitz kampından altı kilometre uzaklıktaki Buna-Werke sentetik kauçuk ve yakıt fabrikasının arazisi üzerine kamp idaresi tarafından açıldı. 1943 yılının Kasım ayında, Buna alt kampı, üçüncü bölümün merkezi oldu ve ​​kampın üçüncü kısmı olan Auschwitz III oldu. Bazı alt kamplar ise buraya bağlandı.

Auschwitz 1

İLGİ ALANLARI

Almanlar bütün kampları ve alt kampları dış dünyadan izole etti ve dikenli tel çitle çevreledi. Dış dünya ile tüm temas yasaklandı. Ancak, komutan tarafından idare edilen ve SS kamp garnizonu tarafından devriye edilen bölge, dikenli telle çevrelenmiş arazinin ötesine geçti. Auschwitz I ve Auschwitz II-Birkenau kamplarının etrafında yer alan yaklaşık 40 kilometrekarelik bir alan (sözde “Interessengebiet” – ilgi alanı) vardı.

Yeni kurulan kampın yakınında yaşayan yerel halk, Polonyalılar ve Yahudiler 1940-1941 yılları arasında tahliye edildi. Evlerinin yaklaşık bini yıkıldı. Diğer binalar, bazen tüm aileleriyle birlikte gelen kamp SS garnizonundan memurlar ve görevli olmayan subaylara verildi. Almanlar tarafından ele geçirilen bölgedeki savaş öncesi sanayi tesisleri, bazı durumlarda genişletildi ve diğerleri, Üçüncü Reich’in askeri ihtiyaçları ile bağlantılı yeni tesislere yol açmak için yıkıldı. Kamp idaresi kamp için bölgeyi yardımcı kamp teknik desteği, atölyeler, depolar, ofisler ve SS için kışla kullandı.

İlginç olan noktalardan bir tanesi de şu.  Kampta ve çevresinde yaşayan komutanların eşlerinin ve çocuklarının çoğunun bu durumdan haberi olmaması. Her sabah toplama kampında orada bulunan insanlara çeşitli işkenceler yapılıp öldürülüyorken, bunlardan habersiz olan aileler ise çocuklarıyla kampın çevresindeki alanlarda lojmanlarda çocuklarıyla oyun oynuyordu. Tamamen izole edilmiş bir hayat vardı…

Harabeye dönmüş bir bina…

Auschwitz 1 Toplama Kampının İnşası ve Genişletilmesi

Auschwitz temeli  savaş öncesi Polonyalılar tarafından tuğladan yapılan 22 tane kışla binasından oluşuyordu. Zamanla kamp, hem örgütsel hem de mekânsal anlamda istikrarlı bir şekilde genişlemeye başladı. 1944 yazındaki zirveye ulaştı. Auschwitz’in merkezinde yaklaşık 40 km2’lik bir alan kapladı ve birkaç yüz kilometrelik bir yarıçap içinde 40’tan fazla alt kampa yayıldı. Bu sırada, Auschwitz kompleksinde, toplama kampı sisteminin tüm insanlarının %25’ini oluşturan yaklaşık 135 bin kişi (105 bin kayıtlı mahkum ve yaklaşık 30 bin kayıtsız) vardı.

Auschwitz’in temel işlevleri göz önünde bulundurulduğunda, tarihi iki temel döneme ayrılabilir: 

1940’daki kuruluşundan ve 14 Haziran 1940’ta siyasi mahkumların sınır dışı edilmesinden ilk nakillerine ve 1942’nin ilk aylarına kadar, sadece bir toplama kampı olarak işlev görmüştür. Yani ağırlıklı olarak yavaş bir öldürme mekanıydı. Kasten yaratılmış, insanlık dışı koşulların var olduğu ve her şeyden önce açlığın baş gösterdiği bir yerdi.

1942’den Ekim 1944’e kadar olan  sürede, ilk aylardan itibaren kamp, çeşitli etnik kökenden mahpusların (1942’nin ortasından Yahudiler, Polonyalılar ve Çingeneler) toplama kampı olarak işlev görmeye devam ederken aynı anda Avrupa’nın tüm Yahudi nüfusunun yıkımına yönelik kampanya çerçevesinde buraya getirilen Yahudilerin toplu katliamı için oluşturulan en büyük merkez olarak işlev görüyordu. 

Varlığını son iki ayında, Üçüncü Reich’ın durumu ve beklenen Sovyet saldırısı  durumuyla bağlantılı olarak Ekim 1944 yılında gaz odalarının kapatılması sonrasında, kamp tahliye edildi ve nihai tasfiye safhasına girdi.

Franz Kafka’nın kardeşi Ottilie Kafka’da burada hayatını kaybedenler arasındaydı. Bu da Kafka’ya ait olan bir çanta…

Auschwitz 2 – Birkenau Toplama Kampı 

Birkenau, Auschwitz kompleksini oluşturan 40’tan fazla kamp ve alt kampın en büyüğü idi. Üç yıllık çalışması sırasında, bir dizi fonksiyona sahipti. İnşaat, 1941 yılının Ekim ayında başladığında, 125 bin savaş mahkumu için bir kamp olması gerekiyordu. Mart 1942’de Auschwitz’in bir kolu olarak açıldı ve aynı zamanda Yahudilerin imha edilmesi için bir merkez olarak hizmet etti. Son aşamasında, 1944’ten itibaren,  mahkumların, Alman endüstrisinde işçi yapılmadan önce yoğunlaştıkları bir yer haline geldi.

Büyük çoğunluğu – muhtemelen yaklaşık %90 – Auschwitz Toplama Kampı kurbanları Birkenau’da öldü. Bu yaklaşık bir milyon insan demektir. Her on kişiden dokuzunun çoğunluğu Yahudilerdi. Auschwitz kompleksinde ölen ya da öldürülen 70 binden fazla Polonyalının büyük bir kısmı Birkenau’da öldü. Sovyet POW’ları ve diğer milletlerden mahpusların yanı sıra yaklaşık 20 bin Çingene de vardı.

 

Kampta hayatını kaybedenlerin fotoğrafları…

SON SÖZLER

Dünya tarihinin en büyük soykırımının bulunduğu yerde olmak ve bir bir o tarihi yaşamak gerçekten acı vericiydi. Oraya gittikten sonra insanın ve insan olmanın önemini bir kere daha anladım. Lütfen siz de çevrenizdekilere bu kampı ziyaret etmelerini söyleyin. Çünkü insan olduğumuzu yavaş yavaş unutmaya başladığımız şu günlerde belki de bizi kendimize getirecek olan şeylerden birisi budur. Bir sonraki yazıda görüşmek üzere hoşçakalın.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Content is protected !!